Okienka z papieru i kartony monomateriałowe: jak projektować pudła z tektury falistej zdatne do recyklingu zgodnie z PPWR

PPWR nie definiuje opakowań monomateriałowych, ale zdatność do recyklingu czyni warunkiem dla wszystkich opakowań. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2025/40 wszystkie opakowania muszą być zdatne do recyklingu (art. 6 ust. 1), a najwcześniej od 1 stycznia 2030 r. muszą osiągać klasę wydajności recyklingu A, B lub C według kryteriów projektowania z myślą o recyklingu, które Komisja ma przyjąć do 1 stycznia 2028 r. Załącznik II preferuje monomateriały, a papier lub tekturę z okienkami z tworzywa sztucznego zalicza do opakowań wielomateriałowych. Karton z tektury falistej z okienkiem z papieru albo bez okienka, a do tego bez foliowania, pozostaje wyłącznie papierowy. Stan na 13 listopada 2026 r.; informacje ogólne, nie porada prawna.

Czego PPWR wymaga w zakresie zdatności do recyklingu

Rozporządzenie (UE) 2025/40 jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Poniższe daty podano według stanu na 13 listopada 2026 r.

Wymóg Artykuł Kiedy Co to oznacza dla kartonu
Wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu muszą być zdatne do recyklingu 6 ust. 1 Od 12 sierpnia 2026 r., według wytycznych Komisji Dopóki nie obowiązują kryteria projektowania z myślą o recyklingu, wytyczne odsyłają do dotychczasowej dyrektywy opakowaniowej i norm takich jak EN 13430:2004
Kryteria projektowania z myślą o recyklingu i metoda przypisywania klas dla każdej kategorii opakowań z załącznika II tabela 1 6 ust. 4 Akty delegowane do 1 stycznia 2028 r. Kartony z tektury falistej należą do opakowań z papieru/tektury (kategoria 2); papier lub tektura z okienkami z tworzywa sztucznego albo laminowane tworzywem sztucznym to opakowanie wielomateriałowe (kategoria 3)
Klasy A (co najmniej 95%), B (co najmniej 80%) i C (co najmniej 70%); poniżej 70% opakowanie jest technicznie niezdatne do recyklingu 6 ust. 3; załącznik II tabela 3 Klasa C lub lepsza od 1 stycznia 2030 r. lub po 24 miesiącach od aktów delegowanych, zależnie od tego, która data jest późniejsza; klasa A lub B od 1 stycznia 2038 r. Klasę ocenia się dla jednostki opakowania, łącznie ze zintegrowanymi częściami składowymi, takimi jak wklejone okienko
Recykling na dużą skalę: selektywna zbiórka, sortowanie i recykling, przy czym dla materiałów innych niż drewno co najmniej 55% poddaje się recyklingowi na poziomie Unii 6 ust. 2 lit. b) i ust. 5; 3 ust. 1 pkt 39 Od 1 stycznia 2035 r. lub pięć lat po aktach wykonawczych (do przyjęcia do 1 stycznia 2030 r.), zależnie od tego, która data jest późniejsza Ocenia się to dla kategorii opakowań, a nie dla pojedynczego kartonu
Opłaty EPR modulowane według klasy wydajności recyklingu 6 ust. 8 18 miesięcy po wejściu w życie aktów delegowanych i wykonawczych Opłata producenta będzie zależeć od klasy (zob. EPR dla opakowań w sprzedaży internetowej)
Dowód w dokumentacji technicznej (załącznik VII); dostawcy przekazują potrzebne informacje 6 ust. 9; 15 ust. 2 i 3; 16 ust. 1 Razem z wymaganiami dotyczącymi zdatności do recyklingu; przechowywanie przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowego użytku Wytwórca (zwykle firma, która zleca wykonanie opakowania pod własną nazwą lub znakiem towarowym) potrzebuje od dostawcy kartonów pełnego wykazu materiałów
Zharmonizowana etykieta dotycząca składu materiałowego 12 ust. 1 Od 12 sierpnia 2028 r. lub po 24 miesiącach od aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza Dotyczy opakowań dla handlu elektronicznego, ale nie innych opakowań transportowych
Twierdzenia dotyczące ekologiczności w odniesieniu do właściwości regulowanych przez PPWR 14 Od 12 sierpnia 2026 r. Tylko dla właściwości wykraczających poza wymagania minimalne, ze wskazaniem, czy twierdzenie dotyczy całej jednostki, czy jej części

Aktów delegowanych na podstawie art. 6 ust. 4 ani aktów wykonawczych w sprawie etykiet na podstawie art. 12 ust. 6 i 7, z których te ostatnie miały zostać przyjęte do 12 sierpnia 2026 r., nie znaleźliśmy podczas wyszukiwania w EUR-Lex 13 listopada 2026 r. Dopóki nie ma kryteriów, nikt nie może podać oficjalnej klasy dla kartonu. Wytyczne i FAQ Komisji to jej wykładnia; wiążącej wykładni prawa UE dokonuje tylko Trybunał Sprawiedliwości. Pełny harmonogram znajdziesz w liście kontrolnej PPWR dla kupujących opakowania.

Co oznacza monomateriał w przypadku kartonu z tektury falistej

Rozporządzenie wspomina o monomateriałach tylko w załącznikach: według załącznika II tabela 4 preferowane są monomateriały lub połączenia materiałów, które umożliwiają łatwe rozdzielenie i wysoki uzysk surowców wtórnych. Granicę prawną wyznacza definicja opakowania wielomateriałowego w art. 3 ust. 1 pkt 24: jednostka wykonana z dwóch lub więcej różnych materiałów, których nie da się rozdzielić ręcznie, chyba że jeden z nich stanowi nieistotną część i nie więcej niż 5% całkowitej masy jednostki. Nie wlicza się etykiet, werniksów, farb, farb drukarskich, spoiw i lakierów. Wytyczne Komisji odczytują te 5% jako próg, poniżej którego opakowanie uznaje się za monomateriał.

Zejście poniżej 5% nie przesądza o klasie. Wytyczne branżowe 4evergreen podkreślają, że próg 5% nie jest miarą zdatności do recyklingu, a art. 6 ust. 9 wymaga oceny zintegrowanych części składowych razem z kartonem: żadna część nie może utrudniać recyklingu głównego korpusu opakowania. Część, którą użytkownik musi całkowicie usunąć, jest oddzielną częścią składową (art. 3 ust. 1 pkt 44) i ocenia się ją osobno.

W przypadku świeżych produktów obowiązuje jeszcze jedna zasada: od 1 stycznia 2030 r. załącznik V pkt 2 ogranicza jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych dla mniej niż 1,5 kg pakowanych świeżych owoców i warzyw, z wyłączeniami, które mogą ustanowić państwa członkowskie (art. 25 ust. 1). Według wytycznych Komisji opakowania na bazie papieru z udziałem tworzywa sztucznego powyżej progu 5% podlegają ograniczeniom z załącznika V pkt od 1 do 4. Pojemnik z okienkiem z folii lub wkładką z tworzywa sztucznego zważ z podziałem na poszczególne części składowe.

Porównanie rozwiązań konstrukcyjnych

Tabela porównuje rozporządzenie z dwoma wytycznymi branżowymi: 4evergreen (wersja 4, luty 2026 r.) i FEFCO (2025 r.). Wytyczne nie są prawem, a oficjalne kryteria mogą się od nich różnić.

Element PPWR Wytyczne branżowe Wariant monomateriałowy
Wklejone okienko z folii z tworzywa sztucznego Załącznik II tabela 1, kategoria 3; zintegrowana część składowa oceniana razem z kartonem 4evergreen: unikać trwale przymocowanych okienek, rozważyć cienkie, lekkie i łatwe do oddzielenia; FEFCO: zintegrowane okienka z tworzywa sztucznego są warunkowo kompatybilne Okienko z papieru, nadrukowane zdjęcie produktu lub brak okienka
Foliowanie Laminowane tworzywem sztucznym papier/tektura to kategoria 3; folia wlicza się do 5% FEFCO: preferowana jest tektura bez powlekania i bez laminowania, jednostronny laminat z tworzywa sztucznego jest dopuszczalny tylko pod pewnymi warunkami, laminat dwustronny ma niską kompatybilność Nadruk na warstwie zewnętrznej tektury lub kaszerowanie zadrukowanym arkuszem papieru (zob. kartony kaszerowane)
Farby drukarskie i lakier Nie wliczają się do 5%; parametr w załączniku II tabela 4 FEFCO: preferowane są farby i lakiery rozpuszczalne w wodzie; utwardzany lakier, konwencjonalny lub UV, ograniczyć do minimum Druk bez lakieru na całej powierzchni (zob. nadruk na kartonach z tektury falistej)
Kleje do okienek i złączy Nie wliczają się do 5%; parametr w załączniku II tabela 4 FEFCO ocenia kleje skrobiowe i kleje PVA jako w pełni kompatybilne; obie wytyczne traktują kleje topliwe (hotmelt) o temperaturze mięknienia poniżej 68 °C (DIN EN 1427) jako problem Uzgodnić klej na etapie projektu
Wosk i powłoki barierowe Parametr w załączniku II tabela 4 FEFCO: unikać wosku i papierów woskowanych w standardowej papierni Sprawdzić warianty bez wosku (zob. kartony odporne na wilgoć bez wosku)

Okienko z papieru, wycięcie czy folia: jak wybrać

  • Okienko z papieru. Półprzezroczysty papier, taki jak pergamin szklisty (glassine), sprawia, że karton pozostaje wyłącznie papierowy, ale produkt widać mniej wyraźnie niż przez folię: oceń to na próbce. Produkty tłuste lub wilgotne wymagają próby.
  • Bez okienka. Nadrukowane zdjęcie produktu lub zadrukowana wkładka to najprostsze rozwiązanie monomateriałowe.
  • Otwarte wycięcie. Bez materiału okienka, ale produkt jest narażony na kurz, a każdy otwór zabiera tekturę ze ścianki: sprawdź wytrzymałość na spiętrzanie (zob. ECT, BCT i wzór McKee).
  • Okienko z folii do usunięcia. Tam, gdzie folii nie da się zastąpić, 4evergreen zaleca rozwiązania łatwe do oddzielenia, cienkie i lekkie, z wyraźną instrukcją postępowania z odpadami na opakowaniu.
  • Wklejone okienko z folii. Nadal możliwe tam, gdzie potrzebna jest pełna przejrzystość lub wodoodporność, ale wlicza się do oceny całej jednostki.

Jak dziś bada się zdatność do recyklingu

Metoda prawna pojawi się wraz z aktami delegowanymi na podstawie art. 6 ust. 4 lit. b). Do tego czasu przemysł papierniczy stosuje badania laboratoryjne symulujące pracę papierni, głównie laboratoryjną metodę badania zdatności do recyklingu Cepi dla papierni o konwencjonalnym procesie (wersja 3, luty 2025 r.). 4evergreen łączy ją z własnym protokołem oceny, do 2030 r. akceptuje także pozytywne wyniki uzyskane starszymi metodami, takimi jak Aticelca MC501:2019, i zaznacza, że nie ma jeszcze zharmonizowanej ogólnounijnej metody obliczania zdatności do recyklingu zgodnie z PPWR. Wynik dotyczy tylko badanego projektu, więc jeśli planujesz jakiekolwiek twierdzenie na kartonie, zbadaj dokładnie ten projekt.

Twierdzenia i oznakowanie: napisz, z czego jest karton

Art. 6 ust. 1 już teraz czyni zdatność do recyklingu wymaganiem minimalnym dla wszystkich opakowań, a art. 14 dopuszcza twierdzenia dotyczące ekologiczności w odniesieniu do takich właściwości tylko wtedy, gdy wykraczają one poza minimum i wskazują, czy dotyczą całej jednostki, czy jej części. Według FAQ Komisji twierdzenia o zdatności do recyklingu podlegają art. 14; twierdzenia wykraczające poza PPWR podlegają przepisom konsumenckim dyrektywy (UE) 2024/825. Art. 12 ust. 8 zakazuje ponadto wprowadzających w błąd etykiet. Bezpieczniejsza jest informacja o faktach: karton wykonany wyłącznie z tektury można wrzucić do pojemnika na papier. Inne sformułowania sprawdź z doradcą.

Lista kontrolna: o co zapytać dostawcę kartonów

  1. Wykaz materiałów. Każda część składowa (tektura, okienko, folia, powłoka, klej, taśma, wkładka) z masą i udziałem w całkowitej masie jednostki.
  2. Funkcja. Jaka folia, laminat, lakier lub powłoka są naprawdę potrzebne i jaka jest alternatywa wyłącznie z papieru?
  3. Okienko. Materiał, wielkość, sposób mocowania, rodzaj kleju i temperatura mięknienia oraz to, czy użytkownik może je usunąć.
  4. Nadruk. System farb (wodne, UV), rodzaj lakieru i pokrycie.
  5. Dane tektury. Włókno z recyklingu czy pierwotne oraz dane środowiskowe producentów tektury do Twojej sprawozdawczości.
  6. Badania. Laboratoryjne badanie zdatności do recyklingu dokładnie tego projektu (metoda, laboratorium, data) oraz, jeśli wycinasz okienko, badanie wytrzymałości na zgniatanie.
  7. Dokumentacja. Informacje do Twojej dokumentacji technicznej (art. 16 ust. 1) oraz, w przypadku żywności, deklaracja zgodności.
  8. Treść na opakowaniu. Co karton będzie komunikował o materiale i postępowaniu z odpadem oraz kto sprawdził to pod kątem art. 14.

Co możemy zrobić

Na zamówienie możemy wykonać lub pozyskać kartony z okienkiem z papieru zamiast folii oraz kartony bez foliowania i bez lakieru; wariant dobieramy i testujemy razem z Tobą. Jeśli produkt tego wymaga, wykonujemy też kartony foliowane i lakierowane. Drukujemy fleksograficznie lub cyfrowo, także w UV, i mamy tekturę z deklaracją zgodności do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Możemy pomóc w przeglądzie kartonu pod kątem PPWR (materiały, pusta przestrzeń), przekazać dane środowiskowe tektury od naszych dostawców oraz zorganizować badania opakowań (ściskanie, upadek, symulacja transportu) w laboratorium partnerskim; warunki ustalamy indywidualnie. Nie podajemy z góry klasy wydajności recyklingu. Nakład dobieramy do potrzeb – realizujemy też krótkie serie i prototypy. Jeśli konstrukcja wymaga minimalnej ilości, podajemy ją w wycenie.

Źródła

Rozporządzenie (UE) 2025/40 w EUR-Lex (art. 3, 6, 12, od 14 do 16 i 25, załączniki II, V i VII); wytyczne Komisji dotyczące PPWR (10 czerwca 2026 r.); FAQ Komisji dotyczące PPWR (3 sierpnia 2026 r.); 4evergreen Circularity by Design Guideline (wersja 4, luty 2026 r.); FEFCO Corrugated Packaging Recyclability Guidelines (2025 r.); laboratoryjna metoda badania zdatności do recyklingu Cepi (wersja 3, luty 2025 r.). Przed podjęciem decyzji sprawdź aktualne teksty: aktów delegowanych dotyczących projektowania z myślą o recyklingu 13 listopada 2026 r. nie było jeszcze w EUR-Lex.

Co nam przesłać

Napisz, jaki to produkt, czy ma być widoczny, jakie są wymagania związane z żywnością lub wilgocią oraz jakie są wymiary. Produkujemy kartony na Twoje wymiary. Zapytanie wyślij przez naszą stronę główną.

Najczęstsze pytania

Czy PPWR definiuje opakowania monomateriałowe?

Nie. Rozporządzenie (UE) 2025/40 nie zawiera definicji monomateriału. Definiuje natomiast opakowanie wielomateriałowe: z materiałów, których nie da się rozdzielić ręcznie, chyba że jeden z nich stanowi nie więcej niż 5% całkowitej masy, przy czym nie wlicza się etykiet, werniksów, farb, farb drukarskich, spoiw i lakierów (art. 3 ust. 1 pkt 24). Załącznik II tabela 4 preferuje monomateriały lub połączenia materiałów, które łatwo rozdzielić.

Czy karton z okienkiem z tworzywa sztucznego jest nadal dozwolony?

Tak, PPWR nie zakazuje okienek jako takich. W załączniku II tabela 1 papier z okienkami z tworzywa sztucznego zaliczono do opakowań wielomateriałowych, a najwcześniej od 1 stycznia 2030 r. karton musi osiągnąć klasę A, B lub C według kryteriów, których 13 listopada 2026 r. jeszcze nie opublikowano. Przy opakowaniach na mniej niż 1,5 kg świeżych owoców i warzyw sprawdź też załącznik V pkt 2.

Od kiedy obowiązują klasy wydajności recyklingu A, B i C?

Od 1 stycznia 2030 r. lub po 24 miesiącach od wejścia w życie aktów delegowanych z kryteriami projektowania z myślą o recyklingu, zależnie od tego, która data jest późniejsza (art. 6 ust. 3). Komisja ma przyjąć te akty do 1 stycznia 2028 r. Od 1 stycznia 2038 r. dopuszczalne będą tylko klasy A i B. W ocenie dla jednostki opakowania klasa A oznacza co najmniej 95%, B co najmniej 80%, a C co najmniej 70% (załącznik II tabela 3).

Czy lakier, farba drukarska i klej wliczają się do progu 5%?

Nie do definicji opakowania wielomateriałowego. Mają jednak znaczenie dla klasy: załącznik II tabela 4 wymienia kleje, farby drukarskie i lakiery, bariery i powłoki wśród parametrów kryteriów projektowania z myślą o recyklingu.

Czy okienko z papieru jest tak przejrzyste jak okienko z folii?

Nie. Okienko z papieru, na przykład z pergaminu szklistego (glassine), jest półprzezroczyste, a nie przezroczyste. Oceń je na próbce z własnym produktem, a produkty tłuste lub wilgotne przetestuj w pierwszej kolejności.

Czy mogę napisać na kartonie, że nadaje się do recyklingu?

Najpierw skonsultuj to z doradcą. Art. 14 dopuszcza twierdzenia dotyczące właściwości regulowanych przez PPWR tylko wtedy, gdy wykraczają one poza wymagania minimalne i wskazują, czy dotyczą całej jednostki, czy jej części, a FAQ Komisji obejmuje tym przepisem twierdzenia o zdatności do recyklingu. Bezpieczniej jest podać materiał.

Czy możecie już teraz podać klasę wydajności recyklingu mojego kartonu?

Nie. Metodę oceny i wyrażania klasy określą akty delegowane na podstawie art. 6 ust. 4, których według stanu na 13 listopada 2026 r. nie opublikowano w EUR-Lex. Badanie laboratoryjne według metody branżowej pokazuje, jak zachowuje się jeden konkretny projekt, ale nie jest klasą w rozumieniu przepisów.

Czy możecie wykonać kartony z okienkiem z papieru albo bez folii?

Tak, na zamówienie: możemy wykonać lub pozyskać kartony z okienkiem z papieru zamiast folii oraz kartony bez foliowania i bez lakieru, a wariant testujemy razem z Tobą. Nie obiecujemy z góry klasy wydajności recyklingu.